एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना (ICDS) ही केंद्र सरकारची महत्त्वपूर्ण सामाजिक कल्याण योजना असून ० ते ६ वर्षे वयोगटातील बालक, गर्भवती व स्तनदा माता यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी राबविण्यात येते. या योजनेअंतर्गत अंगणवाडी केंद्रांमार्फत पूरक पोषण आहार, लसीकरण, आरोग्य तपासणी, पोषण व आरोग्य शिक्षण तसेच पूर्वप्राथमिक शिक्षण सुविधा दिल्या जातात. कुपोषण कमी करणे, बालमृत्यू दर घटविणे आणि बालकांच्या शारीरिक व मानसिक विकासास चालना देणे हा मुख्य उद्देश आहे. केंद्र व राज्य सरकारच्या संयुक्त सहकार्याने योजना प्रभावीपणे अंमलात आणली जाते.

📌 उद्देश:
एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना (Integrated Child Development Services – ICDS) ही केंद्र सरकारची सर्वसमावेशक बालकल्याण योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश 0 ते 6 वर्ष वयोगटातील बालकांचा शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक विकास साधणे, मातांना पोषण आणि आरोग्यविषयक मा

📌 अर्ज प्रक्रिया:
ICDS साठी थेट “ऑनलाइन अर्ज” नाही या योजनेखालील सेवा स्थानिक आंगणवाडी केंद्र/मुख्यसेविका/आंगणवाडी सेविका मार्फत नोंदणी करून मिळतात.  नोंदणी प्रक्रिया (उदाहरण – 03 ते 06 वर्षे वयोगट) जवळच्या आंगणवाडी केंद्रात जा (आपल्या गाव/शहर) केंद्रावर उपलब्ध अर्ज फॉर्म

📌 पात्रता:
बालक – 0 ते 6 वर्ष वयोगटातील मुलांना ICDS अंतर्गत लाभ दिला जातो गर्भवती महिला – गर्भधारणेच्या काळात पोषण, आरोग्य तपासणी व मार्गदर्शनासाठी पात्र. स्तनपान करणाऱ्या मातांना – पोषण, आरोग्य व बालविकासासाठी मार्गदर्शन व सहाय्य दिले जाते. अंगणवाडी केंद्राशी जोडल

📌 आवश्यक कागदपत्रे:
आंगणवाडी केंद्रात नोंदणी/सेवा घेण्यासाठी सामान्यतः आवश्यक: आधार कार्ड/ओळखपत्र (मातेसाठी/बालकासाठी) जन्म प्रमाणपत्र/केवळ जन्म तारीख पुरावा (बालकासाठी) रहिवासाचा पुरावा (पत्ता) केंद्रावर दिलेला अर्ज फॉर्म भरणे.

📌 लाभ व अनुदान:
पूरक पोषण आहार बालकांना रोज / मासिक दराने प्रदान केला जातो. लसीकरण आणि आरोग्य तपासणी सेवा उपलब्ध. पूर्व-शालेय शिक्षण (3–6 वयोगट) वाढविण्यास मदत. महिलांना पोषण व आरोग्य शिक्षण. मुलांचे शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक विकास यावर लक्ष केंद्रित.

ऑनलाइन संकेतस्थळ : https://csr.wcdcommpune.com/mr/icds-commissionerate https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in/

एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना (Integrated Child Development Services – ICDS) ही केंद्र सरकारची सर्वसमावेशक बालकल्याण योजना आहे, जी 1975 मध्ये सुरू करण्यात आली. या योजनेचा मुख्य उद्देश 0 ते 6 वर्ष वयोगटातील बालकांचा शारीरिक, मानसिक, सामाजिक आणि बौद्धिक विकास साधणे आणि मातांचे पोषण व आरोग्य सुधारणा करणे हा आहे. ICDS अंतर्गत अंगणवाडी केंद्रे स्थापन केली जातात, ज्या माध्यमातून बालकांना पोषणयुक्त आहार, लसीकरण, आरोग्य तपासणी, प्राथमिक शिक्षण आणि खेळाच्या माध्यमातून मानसिक व सामाजिक विकासाची सुविधा दिली जाते. गर्भवती व स्तनपान करणाऱ्या मातांसाठी पोषण मार्गदर्शन, आरोग्य तपासणी व बालविकासाबाबत प्रशिक्षण उपलब्ध केले जाते.

📞 संपर्क माहिती

• संपर्क व्यक्ती: ग्रामपंचायत अधिकारी. ग्रामपंचायत कार्यालय
• कार्यालय: ग्रामपंचायत
• संपर्क क्रमांक: 1800-120-8040

फोटो / व्हिडिओ गॅलरी