उमेद (महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण उपजीविका मिशन) ही महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वपूर्ण गरीबी निर्मूलन व महिला सक्षमीकरण योजना आहे. राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका अभियानाच्या (NRLM) अंतर्गत ही योजना राबविली जाते. या योजनेद्वारे ग्रामीण भागातील महिलांचे स्वयं-सहायता गट स्थापन करून त्यांना बचत, कर्ज सुविधा, कौशल्य प्रशिक्षण व उद्योजकतेस प्रोत्साहन दिले जाते. शेतीपूरक व्यवसाय, लघुउद्योग व स्वयंरोजगाराच्या संधी निर्माण केल्या जातात. या उपक्रमामुळे महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण होऊन कुटुंबाचे उत्पन्न वाढते आणि ग्रामीण भागाचा सर्वांगीण विकास साधला जातो.

📌 उद्देश:
या मिशनद्वारे महिलांना बचत व कर्ज सुविधा, कौशल्य विकास प्रशिक्षण, उद्योग-व्यवसाय मार्गदर्शन आणि बँक कर्जाशी जोडणी दिली जाते. तसेच शेतीपूरक व्यवसाय, लघुउद्योग, पशुपालन, हस्तकला इत्यादी माध्यमातून उत्पन्न वाढविण्यावर भर दिला जातो.

📌 अर्ज प्रक्रिया:
UMED/MSRLM मध्ये सामान्य “ऑनलाइन अर्ज” प्रणाली नाही जशी इतर योजनांमध्ये असते. योजना SHG (स्वयंसहायता समूह) किंवा समुदाय प्रकल्पांच्या माध्यमातून राबवली जाते. अर्जासाठी सामान्य प्रक्रिया: गावातील ग्रामसाखी ताई (crp)/गावातील ग्रामविकास / पंचायत समिती कार्या

📌 पात्रता:
र्जदार ग्रामीण भागातील रहिवासी असावा दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) किंवा सामाजिक-आर्थिक व जातीय जनगणना (SECC) यादीतील कुटुंबांना प्राधान्य दिले जाते प्रामुख्याने ग्रामीण महिलांना स्वयं-सहाय्यता गट (SHG) मध्ये सदस्य म्हणून सहभागी होता येते. अनुसूचित जाती, अनुसू

📌 आवश्यक कागदपत्रे:
ओळखपत्र (आधार कार्ड / पासपोर्ट / मतदार ओळखपत्र)पत्ता पुरावा (आधार, Ration कार्ड, ड्रायव्हिंग लाइसन्स, Voter ID) बँक खाते तपशील (Passbook) SHG नोंदणी दस्तऐवज उपजीविका कार्यक्रमासाठी आवश्यक अतिरिक्त कागद (प्रकल्प आराखडा / अनुभव प्रमाणपत्र)

📌 लाभ व अनुदान:
उमेद मिशनअंतर्गत ग्रामीण महिलांचे स्वयं-सहाय्यता गट (SHG) स्थापन करून त्यांना आर्थिक व सामाजिक सक्षमीकरणाची संधी दिली जाते. गटांद्वारे नियमित बचत, अंतर्गत कर्ज सुविधा आणि बँक कर्जाशी जोडणी मिळते.

ऑनलाइन संकेतस्थळ : https://www.umed.in/

उमेद हे महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण उपजीविका मिशन (MSRLM) असून ते ग्रामीण विकास विभाग, महाराष्ट्र शासन यांच्या मार्फत राबविले जाते. हे अभियान केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका अभियान (NRLM) अंतर्गत राज्यात कार्यरत आहे. या मिशनचा मुख्य उद्देश ग्रामीण गरीब कुटुंबांना संघटित करून त्यांना शाश्वत उपजीविकेच्या संधी उपलब्ध करून देणे हा आहे.

📞 संपर्क माहिती

• संपर्क व्यक्ती: ग्रामपंचायत अधिकारी. ग्रामपंचायत कार्यालय
• कार्यालय: ग्रामपंचायत
• संपर्क क्रमांक: -

फोटो / व्हिडिओ गॅलरी