सांडपाणी व्यवस्थापन योजना ही राज्य सरकार व ग्रामपंचायत यांच्या माध्यमातून राबविण्यात येणारी महत्त्वाची स्वच्छता व पर्यावरणपूरक योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश गावातील घरगुती सांडपाण्याचे योग्य व्यवस्थापन करून स्वच्छता राखणे व जलप्रदूषण टाळणे हा आहे. याअंतर्गत नाले बांधकाम, सोकपिट, गटारे, सांडपाणी शुद्धीकरण यंत्रणा आदी सुविधा उभारण्यात येतात. त्यामुळे डासांची उत्पत्ती कमी होते व आजारांचे प्रमाण घटते. ग्रामपंचायत स्थानिक पातळीवर नियोजन व अंमलबजावणी करते. या योजनेमुळे गाव स्वच्छ, निरोगी व पर्यावरणस्नेही बनण्यास मदत होते.

📌 उद्देश:
रोगप्रतिबंधक वातावरण राखणेजलदूषण नियंत्रणनदी/नाल्यांमध्ये प्रदूषण कमी करणेसार्वजनिक आरोग्य सुरक्षित करणे स्थानिक ग्रामस्थांच्या पातळीवर शोषखड्डे, सेप्टिक टाकी, ट्रीटमेंट युनिट्स, कन्स्ट्रक्टेड वेटलॅण्ड इ. तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो.

📌 अर्ज प्रक्रिया:
सांडपाणी व्यवस्थापन योजनेअंतर्गत ग्रामपंचायत क्षेत्रातील नागरिक, कुटुंबे व स्थानिक संस्था पात्र ठरतात. ज्या गावांमध्ये सांडपाण्याची योग्य निचरा व्यवस्था नाही किंवा पाणी साचून आरोग्यविषयक समस्या निर्माण होत आहेत, त्या गावांना प्राधान्य दिले जाते.

📌 पात्रता:
सांडपाणी व्यवस्थापन योजनेअंतर्गत ग्रामपंचायत क्षेत्रातील नागरिक, कुटुंबे व स्थानिक संस्था पात्र ठरतात. ज्या गावांमध्ये सांडपाण्याची योग्य निचरा व्यवस्था नाही किंवा पाणी साचून आरोग्यविषयक समस्या निर्माण होत आहेत, त्या गावांना प्राधान्य दिले जाते.

📌 आवश्यक कागदपत्रे:
ग्रामसभेचा प्रस्ताव ग्रामपंचायत मंजूर निधी आराखडा तांत्रिक डीपीआर/बजेट पाणी-स्वच्छता विभागाचे तांत्रिक मानांकन स्थानिक ODF, जलपुरवठा, स्वच्छता संदर्भातील कागदपत्रे घरदार कनेक्शन/लाभार्थी साठी आधार/पत्ता/सेप्टिक-संबंधित मागणी दस्तऐवज.

📌 लाभ व अनुदान:
सांडपाणी व्यवस्थापन योजना ही राज्य सरकार व ग्रामपंचायत यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून राबविली जाणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेमुळे गावातील सांडपाण्याचे योग्य नियोजन होऊन स्वच्छ व निरोगी वातावरण निर्माण होते. सांडपाणी नाल्यांद्वारे किंवा प्रक्रिया प्रकल्पांद्वारे शुद्ध केले जाते, त्यामुळे डासांची उत्पत्ती कमी होते व मलेरिया, डेंग्यू यांसारख्या आजारांवर नियंत्रण मिळते.

ऑनलाइन संकेतस्थळ : sbm.gov.in / wsso.in

सांडपाणी व्यवस्थापन योजना ही राज्य सरकार व ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून राबविण्यात येणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश गावातील घरगुती व सार्वजनिक सांडपाण्याचे योग्य व्यवस्थापन करून स्वच्छता राखणे, पर्यावरणाचे संरक्षण करणे व नागरिकांच्या आरोग्याची काळजी घेणे हा आहे.

📞 संपर्क माहिती

• संपर्क व्यक्ती: ग्रामपंचायत अधिकारी. ग्रामपंचायत कार्यालय
• कार्यालय: ग्रामपंचायत
• संपर्क क्रमांक: -

फोटो / व्हिडिओ गॅलरी