स्वच्छ भारत मिशन–ग्रामीण (SBM-G) ही केंद्र सरकारची महत्त्वपूर्ण स्वच्छता मोहीम असून ग्रामीण भागात स्वच्छता व आरोग्य सुधारण्यासाठी राबविण्यात येते. या योजनेचा मुख्य उद्देश उघड्यावर शौचमुक्त (ODF) गावांची निर्मिती करणे, शौचालय बांधकामास प्रोत्साहन देणे व स्वच्छतेबाबत जनजागृती करणे हा आहे. याअंतर्गत वैयक्तिक व सामुदायिक शौचालये उभारणे, घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापन, तसेच स्वच्छतेच्या सवयींबाबत प्रशिक्षण दिले जाते. ग्रामपंचायत, स्थानिक स्वराज्य संस्था व नागरिकांच्या सहभागातून योजना राबविली जाते. या उपक्रमामुळे ग्रामीण भागात स्वच्छ, निरोगी व पर्यावरणपूरक वातावरण निर्माण होण्यास मदत होते.

📌 उद्देश:
ग्रामीण भागात उघड्यावर शौचप्रथा पूर्णपणे बंद करून गावांना हगणदारीमुक्त (ODF) करणे.

📌 अर्ज प्रक्रिया:
स्वच्छ भारत मिशन–ग्रामीण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थ्याने प्रथम ग्रामपंचायत कार्यालयात संपर्क साधावा. अर्जदाराकडे आधारकार्ड, बँक खाते क्रमांक, रहिवासी दाखला व आवश्यक असल्यास उत्पन्नाचा दाखला असणे गरजेचे आहे. ग्रामपंचायत स्तरावर अर्ज स्वीकारला जातो व सं

📌 पात्रता:
स्वच्छ भारत मिशन–ग्रामीण योजनेअंतर्गत ग्रामीण भागातील कुटुंबांना शौचालय बांधकामासाठी अनुदान दिले जाते. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थी ग्रामीण क्षेत्रातील रहिवासी असणे आवश्यक आहे. ज्यांच्या घरी वैयक्तिक शौचालय उपलब्ध नाही आणि कुटुंब आर्थिकदृष्ट्या दुर्

📌 आवश्यक कागदपत्रे:
आधार कार्ड राशन कार्ड / निवास प्रमाणपत्र बँक खाते माहिती (IFSC, Account No.) जिल्हा/ग्राम पंचायत अधिकृत सूची किंवा अर्ज स्वरूपात माहिती मोबाइल नंबर / फोटो अन्य प्रमाणपत्र (BPL/पारिवारिक माहिती) – स्थानिक आवश्यकतेनुसार अधिक माहिती साठी ग्रामपंचायत कार्यालयाशी संपर्क करा

📌 लाभ व अनुदान:
घरगुतीशौचालयबांधण्यासाठीअनुदान केंद्रसरकारघरात शौचालयबांधणार्यायपात्रकुटुंबांनासाधारण₹12,000 पर्यंतअनुदानदेते. ODF Plus स्तराची स्वच्छता योजना: कचरा व्यवस्थापन, सांडपाणी व्यवस्थापन यासाठी निधी. स्थानिकपंचायत/ग्रामस्तरावरस्वच्छताआणिआरोग्यसुधारणा सार्वजनिकशौचालये, ठोस कचरा व्यवस्थापन प्रकल्पांचे निधी समर्थन. (हे अनुदान DBT (Direct Bank Transfer) द्वारे थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जाते.)

ऑनलाइन संकेतस्थळ : https://swachhbharatmission.ddws.gov.in/

स्वच्छ भारत मिशन – ग्रामीण ही भारत सरकारची महत्त्वाकांक्षी योजना असून ग्रामीण भाग स्वच्छ, निरोगी आणि हगणदारीमुक्त करण्याचा तिचा मुख्य उद्देश आहे. या योजनेअंतर्गत प्रत्येक ग्रामीण कुटुंबाला वैयक्तिक शौचालयाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येते. उघड्यावर शौचप्रथा बंद करून गावांमध्ये स्वच्छतेबाबत जनजागृती केली जाते, ज्यामुळे नागरिकांच्या आरोग्यात सुधारणा होते व संसर्गजन्य आजारांचे प्रमाण कमी होते.

📞 संपर्क माहिती

• संपर्क व्यक्ती: ग्रामपंचायत अधिकारी. ग्रामपंचायत कार्यालय
• कार्यालय: ग्रामपंचायत
• संपर्क क्रमांक: -

फोटो / व्हिडिओ गॅलरी